Evaluatie wet middelenonderzoek bij geweldplegers (WMG)

Onderzoeksgegevens
Projectnummer 3170
Type Extern onderzoek
Betrokken organisatie(s)
Bureau Beke

Samenvatting

Met het terugdringen van middelen gerelateerd geweld wil het kabinet de veiligheid in het openbare leven en in de huiselijke kring vergroten. Tegen die achtergrond is op 1 januari 2017 de Wet middelenonderzoek bij geweldplegers (WMG) in werking getreden. Deze wet introduceert een bevoegdheid op grond waarvan bij geweldsdelicten middelentesten kunnen worden ingezet waarmee eventueel middelengebruik (het gebruik van alcohol en bepaalde drugs) objectief kan worden vastgesteld. Middelengebruik heeft vervolgens in beginsel te gelden als een strafverzwarende factor en kan daarnaast aanleiding vormen voor het stellen van bijzondere voorwaarden bij voorwaardelijke sancties die op het terugdringen van middelengebruik zijn gericht. Het kabinet verwacht dat de invoering van het wetsvoorstel zal leiden tot een afname van middelen gerelateerd geweld (Tweede Kamerstukken, Vergaderjaar 2013-2014, 33799, nr 3).
Tijdens de parlementaire behandeling is de regering in een motie opgeroepen te monitoren of de wet de beoogde uitwerking heeft en de Tweede Kamer hierover te informeren (Tweede Kamerstukken, Vergaderjaar 2015-2016, 33799, nr 15). Begin 2017 is een procesevaluatie uitgevoerd m.b.t. de eerste ervaringen in de drie startgebieden waar als eerste is begonnen met het uitrollen van de nieuwe werkwijze (M. Abraham, O. Nauta, W. Roorda en R. Bloeme, Blazen bij geweld; procesevaluatie Wet middelenonderzoek bij geweldplegers in startgebieden, DSP, 2017). Dit waren Alkmaar, Eindhoven-Zuid en Veluwe West. In de startgebieden werd alleen op alcohol getest. Per 1 juli 2017 heeft de landelijke uitrol plaatsgevonden en is de politie ook gaan testen op het gebruik van drugs. Sindsdien zijn er geen evaluaties uitgevoerd.
De minister heeft toegezegd dat de algehele evaluatie van het wetsvoorstel vier jaar na de inwerkingtreding van de wet zal plaatsvinden en dat de effecten van het wetsvoorstel daarvan onderdeel zullen uitmaken. Toegezegd is dat daarbij ook gekeken zal worden naar eventuele onverwachte effecten (Eerste Kamerstukken, Vergaderjaar 2015-2016, 33799, nr C). Deze evaluatie moet inzicht bieden in de werking en effectiviteit van de WMG en daarmee bijdragen aan het tegengaan van het plegen van geweld onder invloed. Op basis van de evaluatie kunnen waar nodig initiatieven ter vergroting van de effectiviteit worden genomen. Het bestaat uit een planevaluatie, een procesevaluatie en, indien zinvol geacht op basis van de plan- en procesevaluatie, zal er ook een effectevaluatie van de WMG worden uitgevoerd.