Onderzoek in beeld

Het WODC deelt kennis ook actief via digitale kanalen. Zo gaf onderzoeker Mieke Maliepaard in december 2025 een presentatie tijdens een webinar van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Het was een inspiratiesessie over de toekomst van Oekraïners in Nederland.  

In haar bijdrage ging Mieke in op kansen en aandachtspunten nu er zicht is op verlenging van het verblijfsperspectief. Hoe kan de opvang bijvoorbeeld beter worden ingericht zodat deze bijdraagt aan participatie en welzijn van Oekraïense bewoners? De inzichten, zoals te lezen in de onepager, sloten goed aan bij de dringende oproep van de Nationale Ombudsman en Kinderombudsman over de schrijnende situatie in opvanglocaties. Daarmee is de presentatie een mooi voorbeeld van hoe WODC-kennis inspeelt op maatschappelijke vraagstukken en hoe die direct kan worden benut door verschillende instanties en organisaties. 

Een webinar is de uitgelezen kans om onderzoeksresultaten toegankelijk te presenteren. Tegelijkertijd kan kennis verdiept of in een context geplaatst worden. Ook is directe interactie mogelijk met de aanwezige professionals en betrokkenen. Tijdens deze inspiratiesessie waren dat burgemeesters en wethouders uit het hele land, onder andere de Amsterdamse wethouder Rutger Groot Wassink. Een zeer relevante doelgroep, aangezien gemeenten verantwoordelijk zijn voor de opvang van Oekraïners. 

De interactie tijdens het webinar leverde bovendien waardevolle inzichten uit de praktijk op. Deelnemers stelden vragen en reageerden op het onderzoek, waardoor nieuwe perspectieven en ervaringen direct terugvloeien naar het WODC. 

Meer weten over ons onderzoek naar Oekraïense vluchtelingen in Nederland? Bekijk het onderzoeksprogramma op de website van het WODC. 

Gokken kent een lange geschiedenis en is nog steeds volop in beweging. Zo hoef je niet meer naar het casino om legaal te kunnen gokken, maar kun je dit sinds 2021 vanuit het comfort van je eigen huis doen. Ga naar de website van een legale aanbieder, meld je aan en sla je slag. In aanloop naar deze wet waren er zorgen over de mogelijke gevolgen van het legaliseren van online gokken. Het WODC heeft de afgelopen jaren meerdere onderzoeken uit laten voeren om te kijken of deze zorgen gegrond waren. Wie gokken er nu online? Hoe vaak komt het voor? En wat zijn de gevolgen? 

Kennis kan verloren gaan in de hedendaagse zee van informatie. Zeker als er veel losse onderzoeken naar hetzelfde fenomeen uitkomen op ieder hun eigen moment. Daarom hebben we de essentie van 3 onderzoeken gebundeld in één enkele factsheet: 400 bladzijden aan informatie samengevat in 3 kantjes.  

Daarmee bereikten we het doel om de kennis om de juiste plekken te laten landen. Zo werd de factsheet vrijwel integraal overgenomen door een vooraanstaand platform van de gokindustrie, en leidde het zelfs tot een uitnodiging in de Eerste Kamer om deel te nemen aan een expertsessie. 

Bekijk de factsheet op de website van het WODC

Door het verbieden van de meest bedreigende motorclubs in Nederland, zoals Bandidos MC Holland, No Surrender MC en de Hells Angels MC Holland, werden deze minder zichtbaar. Maar het civiel verbod leidde niet tot een afname in het aantal gepleegde delicten door clubleden, blijkt uit onderzoek. Criminele activiteiten worden na het verbod wel minder samen met andere clubleden gepleegd. In plaats daarvan zoeken clubleden hun criminele partners buiten de criminele motorclubs. Ook blijkt dat dit soort motorclubs nog steeds populair is. De verboden hebben onbedoeld bijgedragen aan het ontstaan van nieuwe clubs en daarmee aan de versplintering van het Nederlandse criminele motorclublandschap. 

Dit onderzoek riep de belangstelling op van het radioprogramma ‘Het Misdaadbureau’. Dat wijdde er een hele uitzending aan en heeft daar vervolgens een podcast van gemaakt. Onderzoekers Teun van Ruitenburg (NSCR) en Sjoukje van Deuren (VU) gingen in gesprek met presentator Maaike Timmerman over de uitkomsten van het onderzoek. 

Lees meer over dit onderzoek op de website van wodc

Met ons podcastkanaal Dossier WODC brengen we onze kennis op een toegankelijke manier bij stakeholders, relaties en geïnteresseerden. Iedere eerste dinsdag van de maand nemen we de luisteraar mee in de resultaten van ons onderzoek en de relevantie daarvan voor de maatschappij. Met Dossier WODC Live gaan we nog een stapje verder door hogescholen en universiteiten in Nederland te bezoeken. Tijdens een live podcastopname gaan we in gesprek met onderzoekers en mogen studenten vragen stellen. Iedere aflevering staat één onderzoek centraal. 

Met Dossier WODC Live gaan we nog een stapje verder door hogescholen en universiteiten in Nederland te bezoeken. Tijdens een live podcastopname gaan we in gesprek met onderzoekers en mogen studenten vragen stellen. Iedere aflevering staat één onderzoek centraal.  

• Luister direct naar Dossier WODC Live: ex-gedetineerden
• Luister direct naar Dossier WODC Live: meisjescriminaliteit 
• Luister direct naar Dossier WODC Live: online gokken

Het WODC deed onderzoek naar netwerken van ondergrondse bankiers die zich bezighielden met crimineel geld. De resultaten waren naast interessant ook omvangrijk: de bestudeerde netwerken hadden veel verschillende actoren met ieder een eigen rol. Vaak hadden actoren zelfs meerdere rollen en de connecties tussen de actoren ontvouwden zich als een spinnenweb. Hoe kun je die informatie dan tóch overzichtelijk overbrengen? 

Ondergronds bankieren is het uitwisselen van geld of andere middelen buiten het zicht van reguliere financiële instellingen en toezichthouders. De afgelopen jaren heeft het fenomeen zich ontwikkelt tot een 2.0-versie: de betrokken netwerken zijn dynamischer geworden en de gehanteerde werkwijzen complexer. Dat maakt de aanpak van deze netwerken lastig. Tegelijkertijd is het ook lastig om deze netwerken overzichtelijk weer te geven. 

Informatie behapbaar maken 

Om deze complexe informatie behapbaar te maken kozen we voor een infographic van een aantal fictieve, maar archetypische voorbeeldnetwerken. Een afbeelding zegt namelijk meer dan 1.000 woorden.  

Netwerken worden vaak weergegeven in netwerkgrafieken, waar lijntjes tussen bolletjes connecties tussen mensen of concepten aangeven. In dit onderzoek hadden ze actoren vaak meerdere rollen. Daarom kozen we ervoor om iedere rol een kleur te geven. Zo konden we de roldiversiteit relatief rustig weergeven dan wanneer we icoontjes zouden gebruiken. Ondanks dat de weergegeven netwerken fictief zijn, krijg je op deze manier snel een idee van wie en wat er allemaal komt kijken bij een netwerk van ondergronds bankieren. 

Bekijk de infographic op de website van wodc.nl.