Het aantal Halt-interventies voor 12- tot 18-jarigen is in de periode 2020 tot en met 2024 gedaald van 9,1 naar 7,4 per duizend leeftijdsgenoten. Deze daling is in lijn met de algehele afname van jeugdcriminaliteit. De laatste twee jaren van deze periode is wel weer een lichte toename te zien. Er is ook een verschuiving in type delict te zien: minder vermogensfeiten, zoals winkeldiefstal, en meer leerplichtzaken en alcoholfeiten. Dit blijkt uit een monitor van het WODC.
Jongeren in de leeftijd van 12 tot 18 jaar die met een politieagent, een buitengewoon opsporingsambtenaar (boa) of een leerplichtambtenaar in aanraking komen vanwege een licht strafbaar feit, zoals diefstal of vernieling, kunnen daarvoor een Halt-interventie krijgen. Een Halt-interventie bestaat uit een leertraject met verschillende opdrachten. Het is voor minderjarigen in Nederland de meest toegepaste buitenstrafrechtelijke afdoening. Als ze die succesvol afronden, krijgen ze geen strafblad. Gemiddeld krijgen ongeveer 10.000 jongeren per jaar een Halt-interventie.
Belangrijkste bevindingen
Deze monitor geeft een cijfermatig inzicht in de ontwikkelingen rondom de Halt-interventie. Er waren verschuivingen zowel wat betreft de aantallen, de doelgroepen als de soorten interventies. Dit zijn de belangrijkste bevindingen:
- Het aantal Halt-zaken daalde van 2020 tot en met 2024 van 9,1 naar 7,4 per 1.000 leeftijdsgenoten; na de daling tussen 2020 en 2022, nemen de aantallen in de laatste twee jaren weer iets toe.
- Van alle Halt-interventies onder 12- tot 18-jarigen, nam het aandeel 16- en 17-jarigen af over tijd van bijna 45% in 2020 naar 38% in 2024.
- Sinds 2021 is er een toename van het percentage Halt-zaken dat valt binnen het mandaat van politie, boa of leerplichtambtenaar. Het aantal zaken dat via de officier van justitie terechtkomt bij Halt nam af.
- Het percentage vermogensfeiten nam af van bijna 25% in 2020 naar iets meer dan 15% in 2024.
- Leerplichtzaken waren met 16,3% van het totaal aantal zaken het meest voorkomende type verwijzing in 2024.
- In alle jaren werd ten minste 80% van alle Halt-zaken afgerond binnen de streeftermijn van 100 dagen.
Beeld: © WODC
Jeugdcriminaliteit algemeen
De onderzoekers concluderen dat deze cijfers aansluiten bij de algemene ontwikkelingen in de jeugdcriminaliteit. Die is de afgelopen twintig jaar gedaald met een tijdelijke extra afname in de jaren 2020 en 2021 vanwege de Covid-19-maatregelen. In de meest recente jaren lijkt er sprake van een stabilisering in de aantallen. Jongens zijn oververtegenwoordigd en dat geldt ook voor Halt-interventie. In driekwart van de zaken ging het om jongens.
Volgend onderzoek
Deze monitorstudie maakt deel uit van het onderzoeksprogramma Evaluatie Halt-interventie. Het WODC voert, in samenwerking met de Universiteit Leiden en de Universiteit Utrecht, een grootschalig evaluatieonderzoek uit naar de Halt-interventie, zowel naar het proces zelf als naar de effecten. Er vindt ook nog een tweede monitoronderzoek door het WODC plaats in 2027. Meer hierover kun je lezen onder het kopje Meerjarig onderzoek op de pagina Jeugdcriminaliteit algemeen.
Bij deze publicatie schreef het WODC de volgende aanbiednota.