Evaluatie Wet VOG Politiegegevens

Samenvatting

Met ingang van 1 juli 2022 trad de Wet VOG P (Verklaring Omtrent het Gedrag Politiegegevens) in werking. Een VOG P-screening is bedoeld voor (beoogd) personeel in kwetsbare functies waarvoor een hoge mate van integriteit vereist is en waarbij integriteitsschendingen een grote maatschappelijke impact kunnen hebben. Het betreft bijvoorbeeld functies waarbij sprake is van een bevoegdheid om geweld te gebruiken, waarbij er toegang is tot gevoelige overheidsinformatie, of functies die te maken hebben met integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur.
Met de Wet VOG P is het mogelijk om de afgifte van een VOG te weigeren op basis van politiegegevens. Deze politiegegevens worden geraadpleegd bij een VOG P-screening, omdat ze eerder signalen bieden voor de aanwezigheid van risico’s dan enkel justitiële gegevens. Maar bij politiegegevens hebben het Openbaar Ministerie en/of de rechter nog geen oordeel geveld. De VOG P dient daarom zorgvuldig en terughoudend ingezet te worden. Het weigeren van een VOG P op basis van politiegegevens kan ingrijpende gevolgen hebben voor zowel de aanvrager als de samenleving. 
Dit onderzoek evalueert de Wet VOG P en bestaat uit twee deelonderzoeken. Het eerste, de procesevaluatie, kijkt naar hoe de processen rondom de VOG P in de praktijk werken en in hoeverre dat in lijn is met de beleidstheorie. Ook wordt gekeken naar de kwaliteit, zorgvuldigheid en efficiëntie van die processen en naar de rolvastheid van de behandelaars van een VOG P-aanvraag.
Het tweede deel is een effectevaluatie, die inzichtelijk moet maken in hoeverre de Wet VOG P zijn doelen (heeft) bereikt, met het oog op onder andere de maatschappelijke impact, eventuele (ongewenste) neveneffecten, proportionaliteit ten opzichte van de doelen, positie binnen het bredere screeningslandschap, doorontwikkelingsmogelijkheden en de mogelijk toegevoegde waarde van verdere bronuitbreiding (zoals informatie vanuit de Rijksrecherche, Koninklijke Marechaussee, of bijzondere opsporingsdiensten), mede bezien vanuit de impact daarvan (bijvoorbeeld op de onschuldpresumptie en rechtsbescherming).