Onderzoeksgegevens
Projectnummer3662
TypeExtern onderzoek
Betrokken organisatie(s)RAND Europe 

Samenvatting

In het ‘Dreigingsbeeld militaire en hybride dreigingen’ (NCTV, 2024) wordt beschreven hoe andere landen in toenemende mate de Nederlandse veiligheid bedreigen. Naast militaire dreigingen proberen deze statelijke actoren de samenleving te beïnvloeden. Daarvoor gebruiken ze desinformatie, spionage, cyberaanvallen en intimidatie van landgenoten die in Nederland wonen. Er wordt gewaarschuwd dat deze hybride dreiging (zowel militair als niet-militair) gevoelens van onrust en onveiligheid in de samenleving kan aanwakkeren, politieke besluitvorming kan beïnvloeden en het vertrouwen in democratische instituten kan ondermijnen. De NAVO en de Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV) wijzen op de belangrijke rol die de ‘cognitieve dimensie’ daarbij speelt. Dit is de mate waarin een persoon een situatie als veilig of onveilig inschat en welke risico’s diegene verwacht te lopen. Van verschillende statelijke actoren wordt aangenomen dat zij het denken en handelen van burgers, en uiteindelijk regeringen, willen beïnvloeden. Dat maakt het belangrijk dat mensen zelf kunnen inschatten welke situatie veilig en welke onveilig is en hoe groot de risico’s zijn.
De minister van Justitie en Veiligheid zegde de Tweede Kamer toe onderzoek te laten doen naar hoe beleid de weerbaarheid kan vergroten. Zodat mensen de beïnvloedingsoperaties en de (indirecte) psychologische effecten van hybride dreigingen door statelijke actoren beter kunnen weerstaan. De NCTV kan de resultaten gebruiken voor de doorontwikkeling van de aanpak van statelijke dreigingen.