Welke effecten heeft overheidsbeleid zoals het inburgeringstraject, participatiebeleid en de opvang op de positie van vluchtelingen? Dat gaat het WODC de komende vijf jaar onderzoeken. Het gaat om grootschalig kwantitatief onderzoek waarbij vluchtelingen worden gevolgd tijdens hun eerste jaren in Nederland. Wat draagt er wel en wat draagt er niet aan bij dat zij na de eerste opvang goed kunnen deelnemen aan de Nederlandse samenleving?
Het WODC gaat hiervoor samenwerken met het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) en het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Het onderzoek wordt gefinancierd door het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en het ministerie van Justitie en Veiligheid.
Vervolg eerder onderzoek
Dit nieuwe programma - Longitudinaal Onderzoek Vluchtelingen (LOV) – is een vervolg op eerder WODC-onderzoek. Dat richtte zich afzonderlijk op Syrische statushouders en Oekraïense vluchtelingen. In het nieuwe programma gaan de onderzoekers de ontwikkelingen van de verschillende groepen vluchtelingen met elkaar vergelijken en verdiepen.
Beeld: © WODC
Verschillende startpositie
Vluchtelingen hebben allemaal een andere startpositie. Vanwege hun bijzondere status mochten Oekraïners bijvoorbeeld meteen aan het werk, maar ze kregen geen inburgeringstraject. Bij andere vluchtelingen was het net andersom. Programmaleider Mieke Maliepaard: “Door de groepen naast elkaar te leggen, kun je zien wat de gevolgen van beleid zijn en wat wel niet werkt. Daarnaast bieden we met dit programma basale informatie: de cijfers. Beleidsmakers kunnen die kennis gebruiken voor onderbouwing van nieuw beleid dat eraan bijdraagt dat vluchtelingen beter participeren in de Nederlandse samenleving.”
Verdiepend onderzoek en factsheets
In 2027 start het WODC met een grootschalig kwantitatief onderzoek op basis van enquêtes, dat in 2029 herhaald wordt. Het CBS verzamelt registergegevens over alle vluchtelingen in Nederland, bijvoorbeeld over werk. Op basis van deze input brengt het programma korte ‘factsheets’ uit met cijfermatige informatie. Bijvoorbeeld over hoeveel statushouders werk hebben, hun taalbeheersing of de tijd dat ze in een opvanglocatie verblijven. Daarnaast publiceert het programma jaarlijks verdiepende studies over de gevolgen van beleid voor vluchtelingen.
Kennislijn Asiel en Migratie
Het programma LOV valt onder de kennislijn Asiel en Migratie, een van de zeven kennislijnen van het WODC. Binnen de kennislijnen verricht het WODC langdurig onderzoek naar justitiële thema’s.