Internationale migratie is dynamisch, gevarieerd en aan verandering onderhevig. In Nederland zie je wisselende migratiestromen. Ze bestaan uit asielmigratie én reguliere migratie, waaronder kennis- arbeids- en gezinsmigratie vallen. Binnen de kennislijn Asiel en Migratie (ASMI) van het WODC verrichten we onderzoek naar verschillende aspecten van zowel asiel- als reguliere migratie.
Wat onderzoeken we?
Onderzoek binnen de kennislijn ASMI is grotendeels duidend en verklarend van aard. Het merendeel van het onderzoek richt zich op inzicht geven in de werking en de (bedoelde en onbedoelde) effecten van beleid.
Het onderzoek is onderverdeeld in 3 thema's:
- Toelating en opvang
- Migratie en samenleving
- Terugkeer
1. Toelating en opvang
Mensen kunnen om verschillende redenen naar Nederland komen, bijvoorbeeld om asiel aan te vragen, te werken of bij hun familie te zijn. De kennislijn ASMI brengt deze verschillende vormen van migratie in kaart en onderzoekt met enige regelmaat hoe het deze mensen in Nederland vergaat.
Meer informatie en de laatste onderzoeken over toelating en opvang
2. Migratie en samenleving
Nadat iemand in Nederland een verblijfsvergunning heeft gekregen, kan hij of zij volwaardig aan de samenleving deel gaan nemen. Hoe gaat het met de participatie van verschillende groepen migranten in de Nederlandse samenleving, in de eerste jaren na aankomst? Hoe groot is het maatschappelijk draagvlak voor migratie? En welke factoren dragen hieraan bij? Dit soort vragen wordt door de kennislijn ASMI onderzocht, waarbij specifiek aandacht gaat naar het beschrijven en verklaren van de positie van statushouders.
Meer informatie en de laatste onderzoeken over migratie en samenleving
3. Terugkeer
Van migranten die niet in Nederland mogen blijven, wordt verwacht dat zij terugkeren naar hun land van herkomst. Dit zijn niet alleen afgewezen en uitgeprocedeerde asielzoekers. Ook reguliere migranten van wie de verblijfsvergunning is verlopen, moeten terugkeren. De kennislijn ASMI doet onder andere onderzoek naar de terugkeer van migranten zonder verblijfsrecht, het terugkeerbeleid van Nederland, en naar de problematiek van langdurig in Nederland verblijvende ongedocumenteerden.
Meer informatie en de laatste onderzoeken over terugkeer
Naast deze thema’s behandelt het WODC ook onderzoeksvragen over de Rijkswet op het Nederlanderschap (RWN), mensenhandel en mensensmokkel en grensbewaking.
Recente onderzoeken
Overlastgevend gedrag bij opvangcentra voor asielzoekers heeft zijn weerslag op verschillende fronten: op de leefbaarheid op deze locaties, de werkomstandigheden van de medewerkers van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA), de leefbaarheid voor inwoners van gemeenten waar opvanglocaties zijn gevestigd en uiteindelijk ook het draagvlak voor asielopvang in Nederland. Om effectief beleid te kunnen maken om overlastgevend gedrag te bestrijden en het debat over overlast zuiver te kunnen voeren, is feitelijke informatie essentieel. De kennislijn ASMI brengt daarom in kaart hoe vaak asielmigranten betrokken zijn bij incidenten op opvanglocaties en hoe vaak zij verdacht worden van misdrijven gedurende hun verblijf op deze locaties. Sinds 2022 publiceert ASMI jaarlijks het incidenten- en misdrijvenoverzicht en aanvullend ook verdiepende studies.
Lees meer in dit nieuwsbericht: Overgrote deel van asielmigranten nog nooit verdacht van een misdrijf. Zie ook: Incidenten en misdrijven onder bewoners van COA- en gemeentelijke opvanglocaties 2019-2025.
Podcast Dossier WODC Live
WODC-onderzoekers Olivier Hendriks en Sanne Noyon gaan in een podcast - live opgenomen bij universiteit Leiden - dieper in op betrokkenheid van COA-bewoners bij incidenten en misdrijven in de afgelopen vijf jaar. Wat voor incidenten zijn het? Hoeveel misdrijven pleegt deze groep nu echt? En hoe verhoudt dit zich tot de ervaringen in de maatschappij?
Sinds de Russische invasie van Oekraïne op 24 februari 2022 heeft een groot aantal Oekraïners hun land moeten ontvluchten. Veel van deze Oekraïense vluchtelingen hebben bescherming gezocht in de Europese Unie, waaronder meer dan 100.000 in Nederland.
In drie factsheets beschrijft het WODC hoe de opzet van de opvang heeft uitgepakt als het gaat om ‘meedoen en bijdragen’. Ze laten zien dat de meesten wel werken, maar nog altijd moeite hebben met de taal. Velen blijken last te hebben van mentale problemen, voelen zich onveilig waar ze wonen en hebben nauwelijks contact met Nederlanders.
Lees meer in het nieuwsbericht met een link naar de drie factsheets: Veel Oekraïners werken, maar spreken geen Nederlands en zijn eenzaam.
Eerder in 2026 verscheen een factsheet over de verblijfintenties van Oekraïense vluchtelingen in Nederland. Net als in andere Europese landen neemt ook in Nederland het aandeel Oekraïense vluchtelingen dat niet wil terugkeren toe. In Nederland zegt het overgrote deel in ieder geval de komende twee jaar te willen blijven. Jonge mensen zien hun toekomst vaker in Nederland. De regeling waardoor deze vluchtelingen in Nederland kunnen verblijven geeft echter maar recht op tijdelijk verblijf.
Lees meer in het nieuwsbericht met een link naar de factsheet: Bijna alle Oekraïners willen de komende twee jaar in Nederland blijven.
Mensen met een migratieachtergrond staan relatief vaak terecht bij de rechter en zijn oververtegenwoordigd in Nederlandse gevangenissen. Onderzoek van het WODC laat zien dat etnische selectiviteit hierbij een rol speelt. Dit houdt in dat de herkomst van een verdachte van invloed is op uitkomsten in de strafrechtketen, los van het type misdrijf waar mensen van worden verdacht. Dit zorgt ervoor dat verdachten met een migratieachtergrond vaker voor de rechter worden gebracht. Ook krijgen zij vaker een detentiestraf opgelegd dan verdachten zonder migratieachtergrond die van vergelijkbare delicten worden verdacht.
Lees meer in dit nieuwsbericht (waarin ook link naar volledig rapport staat): Migratieachtergrond leidt tot nadelen in strafrechtketen
Onderzoekers
- Djamila Schans (kennislijncoördinator)
- Vardan Barsegyan
- Ben van Enk
- Işik Kulu-Glasgow
- Arjen Leerkes
- Mieke Maliepaard
- Sanne Noyon
- Kasper Otten
- Zenab Tamimy
Alle onderzoeken
Via de groene button vind je een overzicht van álle onderzoeken van het WODC, zowel intern als extern uitgevoerd. Met zoekwoorden 'asiel' of 'migratie' vind je alle publicaties over dit thema of die daaraan verwant zijn.