Onderzoeksgegevens
Projectnummer3460a
TypeWODC-intern onderzoek

Samenvatting

Mediation in strafzaken (MiS) is een herstelrechtvoorziening binnen het reguliere strafrecht waarbij slachtoffers en verdachten onder begeleiding van een mediator in gesprek gaan over de gevolgen van een delict en – waar mogelijk – bijdragen aan herstel van emotionele en materiële schade. Slachtoffers kunnen hun ervaringen delen, vragen stellen en afspraken maken over herstel of compensatie, wat bijdraagt aan verwerking, vermindering van angst en woede en herstel van regie. Verdachten krijgen de kans verantwoordelijkheid te nemen, excuses aan te bieden en bij te dragen aan schadeherstel. MiS vindt plaats tijdens een lopende strafzaak en de uitkomsten kunnen worden meegenomen bij vervolging en straftoemeting, bijvoorbeeld via een aangepaste modaliteit of lichtere straf.
De interventie kan recidive op twee manieren beïnvloeden: direct door gedragsverandering bij verdachten en indirect via aanpassing van de strafrechtelijke afdoening. Omdat recidive aanzienlijke sociale en economische kosten veroorzaakt en het vertrouwen in de rechtsorde beïnvloedt, is inzicht in de bijdrage van MiS relevant voor beleid en praktijk.
Sinds 2017 is MiS landelijk beschikbaar, met jaarlijks circa 1.500 zaken, waaronder enkele honderden jeugdzaken. De inzet blijft echter beperkt en wordt beïnvloed door selectieve doorverwijzing.
Dit onderzoek onderzoekt de samenhang tussen deelname aan Mediation in strafzaken (MiS) en latere recidive. Hierbij is aandacht voor subgroepen, werkingsmechanismen (direct gedrag of via straftoemeting) en selectieprocessen. Het maakt deel uit van een breder onderzoeksprogramma naar de effecten van Mediation in Strafzaken (MiS) sinds de landelijke invoering in 2017 (projectnr. 3460 Effectevaluatie Mediation in Strafzaken (MiS)). De andere deelonderzoeken zijn: 3460b Deel 2: Mediation in strafzaken: cohortstudie naar de lange en korte termijneffecten en 3460c Deel 3: Impact op de strafrechtketen.