Verhogen aangiftebereidheid van strafbare discriminatie

Samenvatting

Iedereen in Nederland heeft recht op gelijke behandeling, dat is vastgelegd in Artikel 1 van de Grondwet. Toch ervaart één op de tien mensen discriminatie, bijvoorbeeld op grond van huidskleur, afkomst, religie of seksuele gerichtheid (M. Akkermans, E. Derksen, M. Kennis, R. Kloosterman, en E. Moons, Veiligheidsmonitor 2023, 2024, CBS). Discriminatie laat diepe sporen na: het tast het gevoel van veiligheid aan, kan leiden tot psychische klachten en ondermijnt het vertrouwen in de samenleving.
Hoewel discriminatie in bepaalde vormen strafbaar is gesteld in het Wetboek van Strafrecht, blijft de strafrechtelijke aanpak in de praktijk beperkt. In 2023 deed slechts 2% van de mensen die zich gediscrimineerd voelden aangifte bij de politie.
Deze lage aangiftebereidheid beperkt niet alleen de strafrechtelijke handhaving, maar ook het zicht op de aard en omvang van het probleem. Zonder aangifte blijven veel incidenten buiten beeld en structurele patronen onopgemerkt, wat effectieve beleidsvorming belemmert en gevoelens van rechteloosheid onder slachtoffers versterkt.
Dit onderzoek heeft tot doel om inzicht te krijgen in de factoren die van invloed zijn op de aangiftebereidheid bij strafbare discriminatie. Daarbij wordt gekeken naar drempels die slachtoffers ervaren, verschillen tussen groepen, en mogelijke interventies om aangiftebereidheid te verhogen. Zo kan het onderzoek handvatten bieden voor beleidsmaatregelen binnen het bredere kader van de kabinetsstrategie tegen discriminatie.