Onderzoek met impact Feiten en hun verhaal Elk jaar weer publiceert het WODC onderzoeken die extra opvallen, spraakmakend zijn of direct impact hebben. In de Tweede Kamer, in de samenleving, ofwel omdat het een belangrijk onderwerp is, ofwel omdat het direct aansluit op een actualiteit. Deze vijf onderzoeken in het bijzonder vielen op in 2025.
Vergroot afbeelding Mensen op de rug gezien. Een veilige plek is belangrijk voor asielzoekers.
Agressie en geweld in asielzoekerscentra Het WODC onderzoekt elk jaar hoeveel bewoners in de asielopvang betrokken zijn bij incidenten of verdacht worden van een misdrijf. Die cijfers publiceren we in de incidenten- en misdrijvenmonitor. In de monitor van 2025 is gekeken naar de jaren 2017 tot 2024: nooit eerder was de bezetting in de asielopvang zo hoog als in 2024. Ook het aantal mensen in de noodopvang was opnieuw gestegen. Maar, in lijn met deze ontwikkelingen, nam ook het aantal incidenten met (verbale) agressie en geweld op Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA)-locaties toe. Toch is nog steeds slechts een kleine groep COA-bewoners betrokken bij incidenten, ondanks het beeld dat is ontstaan in de media.
Lees meer over de incidenten- en misdrijvenmonitor van 2025
Vergroot afbeelding Meisje uit Bangladesh Het onderzoek 'Over Grenzen' had veel impact.
Betere bescherming slachtoffers huwelijksdwang, achterlating en genitale verminking Het WODC-onderzoek dat in 2025 de meeste impact heeft behaald, ’Over grenzen’, gaat over het beschermen van (vooral) meisjes en vrouwen tegen huwelijksdwang, achterlating en vrouwelijke genitale verminking. De belangrijkste aanbeveling(en) zijn door de betrokken ministeries ter harte genomen en het veld wil er snel mee aan de slag.
Lees meer over het onderzoek 'Over Grenzen'
Beeld: © Loes Spruijt-van der Meer
Femicide staat bovenaan de maatschappelijke agenda.
Stop femicide Mannen die vrouwen vermoorden, alleen omdat ze vrouw zijn. Het is van alle tijden, maar pas de laatste jaren wordt steeds vaker de term femicide gebruikt en klinkt massaal de roep om dit dodelijk geweld structureel aan te pakken. Wetenschappelijk onderzoek brengt het probleem in kaart: de omvang, de ‘red flags’, de aanpak en juridische factoren. Femicide staat bovenaan de maatschappelijke agenda, ook bij het WODC.
Lees meer over het onderwerp 'Femicide'
Vergroot afbeelding Nederlandse politie aanwezig bij een demonstratie Beeld: © René Hendriks
Onderzoek naar Nederlands demonstatierecht.
Het demonstratierecht: ruim én beperkt genoeg? Demonstreren is een mensenrecht. Het Nederlandse demonstratierecht is dan ook grondwettelijk beschermd en uitgewerkt in de Wet openbare manifestaties en andere regelgeving. Biedt deze regelgeving voldoende ruimte voor de uitoefening van de demonstratievrijheid én voor het beperken ervan als dat noodzakelijk is? Een samenwerkingsverband van de Rijksuniversiteit Groningen, Pro Facto, Universiteit van Amsterdam en Tilburg University onderzocht dit in opdracht van het WODC. De conclusie: ja, de regelgeving biedt voldoende ruimte op hoofdlijnen. Bovendien concluderen de onderzoekers dat ingrijpende aanpassingen van de wet weinig doeltreffend zijn. In dit artikel lees je wat de aanleiding was voor dit onderzoek en welke impact het onderzoek tot nu toe heeft gemaakt.
Lees meer over het onderzoek 'Het demonstratierecht'
Vergroot afbeelding Voorzittershamer Beeld: © Vincent van den Hoogen
WODC-onderzoek legt structurele verschillen bloot in strafrechtketen Met het rapport Van verdenking tot vrijheidsstraf zette het WODC in juni 2025 een gevoelig en maatschappelijk relevant onderwerp stevig op de agenda: worden mensen met een migratieachtergrond in Nederland anders behandeld in de strafrechtketen? Het antwoord van de onderzoekers was genuanceerd, maar duidelijk genoeg om een publiek debat los te maken. Het rapport leidde tot uitgebreide media-aandacht. Momenteel doen we vervolgonderzoek naar een nog bredere vorm van ongelijkheid: de sociaaleconomische positie van verdachten.
Lees meer over het rapport 'Van verdenking tot vrijheidsstraf'