Wisselend recidivebeeld bij verschillende groepen | WODC - Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum

Nieuwsbericht21-09-2026 | 15:00

Het aantal mensen dat na een eerdere strafzaak opnieuw schuldig verklaard wordt, is licht toegenomen. Bij jeugdigen is de recidive gestegen van 25 naar 28 procent en bij volwassenen van 33 naar 37 procent. Maar bij bepaalde groepen is de recidive gedaald. Zoals bij volwassenen die een werkstraf kregen of onder toezicht stonden en jeugdigen die in detentie verbleven.

Het WODC brengt regelmatig in kaart hoe de recidive zich over de tijd ontwikkelt. Naast de recidive bij de gehele groep die eerder ‘schuldig verklaard’ is, brengen de onderzoekers specifiek de ontwikkelingen in kaart bij volwassenen en jeugdigen die uit detentie komen en volwassenen met een werkstraf of die onder toezicht hebben gestaan bij de reclassering. De nieuwste cijfers hebben betrekking op deze groepen uit de periode 2012 tot en met 2022.

Je kijkt in een rechtzaal mee over de schouders van de verdachte en de advocaat van de verdeding. Je kijkt richting de Rechter. — Beeld: © Rijksoverheid

Hoe wordt recidive gemeten?

Bij het bepalen van recidive wordt gekeken naar een periode van twee jaar volgend op een justitiële beslissing of einde van een strafrechtelijke interventie, zoals een werkstraf of vrijheidsstraf. De start van het meten van recidive verschilt daarmee per groep. Bijvoorbeeld voor volwassenen en jongeren die uit detentie komen, is dat vanaf de eerste dag dat zij weer vrij zijn. Vervolgens wordt gekeken naar hoeveel mensen binnen twee jaar opnieuw misdrijven plegen die leiden tot een strafrechtelijke afdoening én om hoeveel strafzaken het dan gaat bij deze recidivisten (frequentie).

Belangrijkste uitkomsten

Hieronder is het percentage personen dat recidiveert binnen twee jaar van de zes verschillende doelgroepen visueel weergegeven.

Grafiek Recidive schuldig verklaarde personen. Op de Y-as gaat het van 0 tot en met 100 procent en op de X-as van jaartal 2012 tot en met 2022. De grafiek beeldt het tweejarig recidivepercentage uit voor zowel volwassenen als jeugdigen. Bij volwassenen stijgt deze van 25% naar 28%, bij jeugdigen van 33% naar 37%.

Grafiek Recidive ex-gedetineerde personen. Op de Y-as gaat het van 0 tot en met 100 procent en op de X-as van jaartal 2012 tot en met 2022. De grafiek beeldt het tweejarig recidivepercentage uit voor zowel volwassenen als jeugdigen. Bij volwassenen daalt deze van 47% naar 45%, bij jeugdigen van 56% naar 53%.

Grafiek Recidive volwassen personen met werkstraf of onder toezicht. Op de Y-as gaat het van 0 tot en met 100 procent en op de X-as van jaartal 2012 tot en met 2022. De grafiek beeldt het tweejarig recidivepercentage uit voor zowel werkstraf als onder toezicht. Bij werkgestraften daalt deze van 30% naar 28%, bij ondertoezichtgestelden van 37% naar 34%. — Beeld: © WODC

In 2022 recidiveert 28% van de schuldig bevonden volwassenen binnen twee jaar, voor jongeren is dat 37%. Dat is ten opzichte van 2012 een stijging van een paar procent. Bij volwassenen en jongeren die uit detentie komen ligt de recidive op respectievelijk 45% en 53% in 2022. Bij volwassenen is dit aandeel nauwelijks veranderd sinds 2012, bij jeugdigen is het (met schommelingen tussendoor) iets gedaald. Voor volwassenen met een werkstraf of die onder toezicht staan, liggen de 2022 percentages op respectievelijk 28% en 34%, ook een daling vergeleken met 2012. Zie voor de recidivefrequenties de resultaten in de drie afzonderlijke factsheets.

Bij dit rapport schreef het WODC deze aanbiednota.