Meer dan 23.000 personen komen elk jaar in een huis van bewaring of een gevangenis terecht. De meerderheid komt binnen enkele maanden weer vrij en keert terug in de maatschappij. Welke interventies tijdens en na de gevangenschap dragen eraan bij dat ex-gedetineerden hun leven buiten de muren weer kunnen oppakken en niet opnieuw de fout ingaan?
Op deze pagina vind je informatie op het gebied van gevangenisstraffen:
1. Lopend onderzoek
2. Meerjarig onderzoek
3. Recente publicaties
4. Kennislijn Strafrechtelijke interventies
5. Alle publicaties
1. Lopend onderzoek
Om te voorkomen dat gedetineerden tijdens detentie doorgaan met criminele activiteiten zijn maatregelen tegen Voortgezet Crimineel Handelen in Detentie (VCHD) genomen. Het WODC ontwikkelt een evaluatiekader voor de toekomstige monitoring van de resultaten van deze maatregelen.
Zie de pagina Welk onderzoek doen we?: Beleidsevaluatie voortgezet crimineel handelen in detentie (VCHD)
2. Meerjarig onderzoek
Recidivemonitor
Herhaling van strafbaar gedrag (recidive) voorkomen is een belangrijk doel van justitieel beleid. Het is daarvoor belangrijk om inzicht te hebben in de verschillende aspecten van recidive, zoals de aantallen, typen misdaden, de snelheid van recidiveren en de ernst van de delicten. Hiervoor doet het WODC regelmatig metingen onder verschillende groepen veroordeelden: alle volwassen en jeugdige daders, ex-gedetineerden, ex-jji-pupillen, ex-tbs’ers en ex-reclassenten.
Lees meer over de Recidivemonitor en de rapporten die zijn uitgebracht: Recidivemonitor.
Momenteel voert het WODC binnen de Recidivemonitor deze herhaalmetingen uit:
Recidivemeting onder ex-werkgestrafte en ex-ondertoezichtgestelde volwassenen
Recidivemeting onder ex-gedetineerde volwassenen en jeugdigen
Recidivemeting onder schuldig verklaarde volwassenen en jeugdigen
Recidive na CBR-onderzoek drugs
Aan bestuurders onder invloed van drugs kan het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR) een onderzoek drugs of een Educatieve Maatregel Drugs en Verkeer (EMD) opleggen. Het WODC onderzoek de achtergrondkenmerken en de recidive van bestuurders onder invloed van drugs die een CBR-onderzoek drugs hebben afgerond.
Zie de pagina Welk onderzoek doen we?: Recidive na het CBR-onderzoek drugs
Zie ook het nieuwsbericht over eerder uitgevoerd onderzoek: Bestuurders onder invloed van drugs hebben vaak meer op hun kerfstok (2023)
Contactpersoon: Suzan Verweij
3. Recente publicaties
Hieronder een lijst met de nieuwsberichten over recente uitgebrachte onderzoeken. In deze nieuwsberichten zijn ook de links naar het gehele rapport te vinden.
- Wettelijke strafverhogingen leiden zelden tot langere gevangenisstraffen (2026)
- Goed leefklimaat bij lange detentie: meer welzijn, beter gedrag en minder recidive (2025)
- Na decennia van uitblijven crimineel gedrag is recidiverisico nog fractie van een procent (2025)
- Wetenschap over vrijheidsstraf en capaciteit: korting straf maakt ruimte, voor structurele oplossing zijn alternatieven beter (2025)
- Recidivisten van ernstige gewelds- en zedenmisdrijven krijgen meestal langduriger detentie (2024)
- Grip op verharding in gevangenissen vraagt om andere langetermijnvisie op veiligheid (2024)
Re-integratie (ex-)gedetineerde personen komt niet goed van de grond (2024)
4. Kennislijn Strafrechtelijke Interventies
‘Gevangenisstraffen’ is een van de onderzoeksgebieden binnen de kennislijn Strafrechtelijke Interventies. De anderen zijn ‘Huiselijk geweld en kindermishandeling’ en ‘Vrijheidsbeperkende sancties’. Binnen de kennislijnen verricht het WODC meerjarig onderzoek naar bepaalde thema’s.
5. Alle publicaties
Via de groene button vind je een overzicht van álle onderzoeken van het WODC die gaan over 'gevangenisstraffen'of die verwant zijn aan dat thema.