Herhaling van strafbaar gedrag (recidive) voorkomen is een belangrijk doel van justitieel beleid. Mensen stoppen vaak niet in één keer met criminele activiteiten. Het is daarom belangrijk om inzicht te hebben in de verschillende aspecten van recidive, zoals de aantallen, typen misdaden, de snelheid van recidiveren en de ernst van de delicten. Het WODC bekijkt het brede palet voor een beter zicht op de effecten van justitieel beleid en om recidive te kunnen terugdringen.
Op deze pagina vind je informatie over onze onderzoeken naar recidive.
- Wat is recidive en hoe wordt het gemeten?
- Lopende onderzoeken
- Meerjarig onderzoek
- Recente publicaties
- Onderzoekers
1. Wat is recidive en hoe wordt het gemeten?
We spreken van recidive wanneer personen na een strafrechtelijke interventie opnieuw een strafbaar feit plegen. Het WODC onderzoekt recidive met gegevens uit de Onderzoek- en Beleidsdatabase Justitiële Documentatie (OBJD), een database die speciaal bij het WODC is ontwikkeld. De OBJD is een versleutelde, geanonimiseerde kopie van het officiële justitiële documentatiesysteem dat wordt beheerd door de Justitiële Informatiedienst. Werken met de OBJD betekent dat het onderzoek alleen de criminaliteit in kaart brengt die onder aandacht komt van het Openbaar Ministerie. Er wordt daarom ook gesproken van het meten van 'strafzaakrecidive'.

Beeld: © WODC
Recidivecijfers die we voor onderzoeken gebruiken, worden verkregen via een speciaal hiertoe ontwikkelde methodiek. Die methodiek zorgt ervoor dat de uitkomsten van het onderzoek onderling vergelijkbaar zijn. Deze methodiek is beschreven in het rapport WODC-methodiek recidive meten. Hierin staat informatie over de herkomst van de ruwe onderzoeksgegevens en de bewerkingen die daarop plaatsvinden. Ook gehanteerde definities en de gebruikte analysetechnieken staan erin.
Zie het nieuwsbericht met daarin een link naar het rapport: Herziene beschrijving hoe recidive te meten (2025)
2. Lopende onderzoeken
Op verzoek van de Tweede Kamer berekent het WODC sinds 2005 periodiek de recidive van verschillende groepen die met justitie in aanraking zijn gekomen. In dit onderzoek wordt de recidive gevolgd tot halverwege 2025. Het betreft specifiek personen van wie de tbs met dwangverpleging is beëindigd tussen 1994 en 2022, en personen van wie de tbs met voorwaarden is beëindigd tussen 2000 en 2022. Het onderzoek biedt inzicht in de achtergrondkenmerken van deze populaties, in het percentage recidivisten en in de recidivefrequentie.
Zie de pagina Welk onderzoek doen we?: Factsheet recidive tbs
3. Meerjarig onderzoek
Recidive herhaalmetingen
Sinds 2005 voert het WODC periodieke recidivemetingen uit van verschillende justitiële groepen: alle schuldig verklaarde volwassen en jeugdigen, ex-gedetineerde volwassenen en jeugdigen, ex-werkgestraften en onder toezichtgestelden en ex-tbs’ers. Deze periodieke metingen maken de ontwikkelingen in recidive inzichtelijk en hebben daarbij een belangrijke signaleringsfunctie voor beleidsmakers en professionals.
4. Recente publicaties
Hieronder een lijst met de nieuwsberichten over recente uitgebrachte onderzoeken. In deze nieuwsberichten zijn ook de links naar het gehele rapport te vinden.
- Wisselend recidivebeeld bij verschillende groepen (2026)
- Beter zicht op recidive door gebruik politiedata (2026)
- Na decennia van uitblijven crimineel gedrag is recidiverisico nog fractie van een procent (2025)
- Vooral stabiel werk en onderdak van belang voor recidive (2024)
- Geen aanwijzingen dat Top600-aanpak leidt tot minder recidive (2023)
- Kritische blik op inzet korte vrijheidsstraffen nodig (2023) - luister ook de podcast Korte vrijheidsstraffen effectiever dan taakstraf?
5. Onderzoekers
Miriam van Gestel (onderzoeksmedewerker dataverzoeken OBJD)
Suzan Verweij
Nikolaj Tollenaar
Martine Blom
Frits Altena (technisch beheer OBJD)