Huiselijk geweld, kindermishandeling en seksueel geweld

Het onderzoek betreft een panelstudie voor het op eenduidige wijze in kaart brengen van de prevalentie van seksueel misbruik in verschillende religieuze gemeenschappen en levensbeschouwelijke groeperingen in Nederland. Enerzijds wordt gevraagd naar het aantal ervaringen, anderzijds naar de hulpbehoeften van mensen die dit hebben meegemaakt. Het gaat daarbij om dergelijke ervaringen in de afgelopen 20 jaar.

Zie de pagina Welk onderzoek doen we?: Panelstudie Omgang met seksueel misbruik en aangiftebereidheid religieuze gemeenschappen in NL

Dit onderzoek betreft de vierde meting van de tweejaarlijkse Prevalentiemonitor Huiselijk Geweld en Seksueel Grensoverschrijdend Gedrag (PHGSG) waarin de jaarprevalentie van huiselijk geweld, (online) seksuele intimidatie en seksueel geweld onder de Nederlandse bevolking van 16 jaar en ouder in kaart wordt gebracht.
De doelstelling van het project is tweeledig: 

• inzicht krijgen in de aard en omvang, gemeten over de periode van een jaar, van slachtofferschap van huiselijk geweld, (online) seksuele intimidatie en seksueel geweld onder de Nederlandse bevolking van 16 jaar en ouder; en
• inzicht krijgen in de trend van de jaarprevalentie van huiselijk geweld, (online) seksuele intimidatie en seksueel geweld.

Zie de pagina Welk onderzoek doen we?: Monitor huiselijk geweld en seksueel geweld (4e meting)

Voor slachtoffers van seksueel misbruik en geweld is het zoeken van hulp vaak ingewikkeld en langdurig. Het huidige hulpaanbod is onoverzichtelijk en het ontbreekt vaak aan structurele samenwerking. Om dit te verbeteren, hebben zes organisaties - Centrum Seksueel Geweld, Veilig Thuis, Slachtofferhulp Nederland, Perspectief Herstelbemiddeling, Openbaar Ministerie en politie - samen met de ministeries van VWS en JenV een nieuwe werkwijze ontwikkeld. In 2025 wordt deze werkwijze getest in twee regio’s: Oost-Brabant en Den Haag. Dit onderzoek brengt in kaart, door middel van een resultaat- en effectmeting, of deze aanpak leidt tot toegankelijke en betere ondersteuning, vroegtijdige signalering en effectievere afdoening van zaken.

Zie de pagina Welk onderzoek doen we?: Resultaat en effectmeting praktijktest hulplandschap seksueel geweld

De aanpak Veiligheid Voorop staat voor de vroegtijdige samenwerking op het gebied van huiselijk geweld en kindermishandeling door Veilig Thuis, de politie, het Openbaar Ministerie, de drie reclasseringsorganisaties (3RO) en de Raad voor de Kinderbescherming (Strategische Kernboodschap Veiligheid Voorop, 2023). In het kader van Veiligheid Voorop zetten deze organisaties sinds 2018 in op een andere manier van samenwerken: vroegtijdig en intensief, met als doel het sneller realiseren van een veilige situatie.
Het doel van dit onderzoek is om in kaart te brengen hoe de samenwerking in het kader van de aanpak Veiligheid Voorop verloopt, in hoeverre deze samenwerking kan worden verbeterd, en om na te gaan of, en zo ja, hoe organisaties er met deze aanpak in slagen om snel en gecoördineerd te interveniëren in gezinnen waar sprake is van huiselijk geweld of kindermishandeling.

Zie de pagina Welk onderzoek doen we?: Verloop netwerkaanpak huiselijk geweld en kindermishandeling

Een aanzienlijk deel van personen die veroordeeld zijn voor huiselijk geweld komt opnieuw in aanraking met justitie (d.w.z., recidiveert). Om recidive te voorkomen kan ambulante forensische zorg (FZ) worden opgelegd: ambulante FZ is een vorm van behandeling die gericht is op gedragsverandering waardoor het risico op recidive vermindert. Maar de effectiviteit hiervan voor huiselijk geweld in Nederland is nog onvoldoende bekend. Dit onderzoek, onderdeel van het meerjarig programma ‘Aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling’, heeft als doel te bepalen in hoeverre ambulante FZ effectief is in het voorkomen van algemene, geweld- en huiselijk geweldrecidive bij personen die voor huiselijk geweld zijn veroordeeld. 

Zie de pagina Welk onderzoek doen we?: Effect forensische zorg bij HGKM-daders

In Nederland wordt femicide als zodanig niet expliciet erkend in de wet, wat de vraag oproept of een specifiek juridisch kader nodig is. Dit onderzoek heeft als doel in kaart te brengen in hoeverre femicide wordt erkend in de Nederlandse rechtspraktijk en hoe genderspecifieke factoren en seksistische motieven worden meegewogen bij de strafrechtelijke beoordeling en straftoemeting. Er is specifieke aandacht voor de vormgeving van strafmotiveringen en toepassing van strafverzwaringen. Daarbij wordt gekeken naar de rol van waarschuwingssignalen, zoals huiselijk geweld, voorafgaand aan femicide. Tevens wordt onderzocht hoe femicide internationaal wordt gedefinieerd en juridisch behandeld, en welke inzichten hieruit relevant zijn voor Nederland. De bevindingen dragen bij aan wetgevings- en beleidsontwikkeling en sluiten aan bij recente initiatieven, zoals het kabinetsplan Stop Femicide! en de invoering van de Femicide Monitor.

Zie de pagina Welk onderzoek doen we?: Femicide in de Nederlandse rechtspraktijk: juridische erkenning en straftoemeting

Dit onderzoek heeft betrekking op één onderdeel van de Wet seksuele misdrijven: de strafbaarstelling van seksuele intimidatie in het openbaar. Met de handhaving van deze nieuwe strafbaarstelling wordt de komende jaren in heel Nederland ervaring opgedaan. Daarnaast loopt in drie ‘ koplopergemeenten’, Rotterdam, Utrecht en Arnhem, een pilot waarbij de handhaving niet (alleen) bij de politie berust, maar (ook) bij buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s). 

Zie de pagina Welk onderzoek doen we?: Evaluatie pilot handhaving verbod op seksuele intimidatie door boa’s in koplopergemeenten

Huiselijk geweld en kindermishandeling zijn fenomenen die al geruime tijd hoog op de politieke en maatschappelijke agenda staan. De aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling vraagt inzet van zowel hulpverleningsinstanties als politie en justitieorganisaties. Om deze samenloop van zorg en straf doelmatig en effectief te laten verlopen is een goede samenwerking tussen de betrokken partijen van groot belang. De aanpak Veiligheid Voorop staat voor de vroegtijdige samenwerking op het gebied van huiselijk geweld en kindermishandeling door Veilig Thuis, de politie, het Openbaar Ministerie, de drie reclasseringsorganisaties (3RO) en de Raad voor de Kinderbescherming (Strategische Kernboodschap Veiligheid Voorop, 2023). In het kader van Veiligheid Voorop zetten deze organisaties sinds 2018 in op een andere manier van samenwerken: vroegtijdig en intensief, met als doel het sneller realiseren van een veilige situatie.

Het doel van dit onderzoek is om in kaart te brengen hoe de samenwerking in het kader van de aanpak Veiligheid Voorop verloopt, in hoeverre deze samenwerking kan worden verbeterd, en om na te gaan of, en zo ja, hoe organisaties er met deze aanpak in slagen om snel en gecoördineerd te interveniëren in gezinnen waar sprake is van huiselijk geweld of kindermishandeling.

Zie de pagina Welk onderzoek doen we?: Verloop netwerkaanpak huiselijk geweld en kindermishandeling