De strafrechtelijke aanpak vormt een belangrijke pijler van de bestrijding van criminaliteit. Een groot deel hiervan is geregeld in het Wetboek van Strafrecht en het Wetboek van Strafvordering. Het WODC doet onderzoek naar verschillende aspecten van de strafrechtelijke aanpak, waaronder opsporingsmethoden die de politie benut. Bijvoorbeeld rond het vastleggen van kentekens, het ontoegankelijk maken van gegevens zoals kinderporno en het gebruik van gezichtsherkenningstechnologie.
Op deze pagina vind je deze informatie:
- Lopend onderzoek
- Recente publicaties
- Kennislijn Georganiseerde criminaliteit en rechtshandhaving
- Alle publicaties
1. Lopend onderzoek
Om de strafrechtelijke aanpak van ondermijnende criminaliteit te versterken, trad op 1 januari 2022 de Wet versterking van de strafrechtelijke aanpak van ondermijnende criminaliteit in werking. Deze wet wordt ook wel de Wet Ondermijning I genoemd. De wet is bedoeld om de strafrechtelijke aanpak van ondermijnende criminaliteit te versterken. In de wet is een aantal bepalingen toegevoegd, zoals de Uithalerswet in het Wetboek van Strafrecht.
Dit onderzoek is een evaluatie van de Wet Ondermijning I op vier van de vijf bepalingen uit de wet. De vijfde ziet toe op drugswetgeving en wordt geëvalueerd in een ander programma. Onderzocht wordt of deze vier bepalingen het gewenste doel dienen en of ze werken zoals vooraf werd verondersteld. Ook wordt gekeken naar de uitvoering van de wet in de praktijk en of de beoogde doelstellingen van de nieuwe wet behaald (kunnen) worden.
Zie de pagina Welk onderzoek doen we?: Evaluatie van de Wet Ondermijning I
Burgemeesters zijn belast met het handhaven van de openbare orde. Zij krijgen soms te maken met openbare ordeverstoringen die worden aangejaagd of versterkt via sociale media. Om beter op dit soort situaties voorbereid te zijn en tijdig te kunnen de-escaleren, kan mogelijk worden geleerd van de ervaringen in andere landen waar het lokaal bestuur met dezelfde problematiek te maken heeft.
Dit onderzoek heeft tot doel te inventariseren welke aanpak andere landen ontwikkeld hebben voor het voorkomen en/of beheersen van openbare ordeverstoringen die online worden aangejaagd of versterkt en wat hiervan kan worden geleerd. De nadruk ligt hierbij op het element van het online aanjagen van fysieke ordeverstoringen en niet op de fysieke gebeurtenis zelf.
Het onderzoek sluit daarmee aan op het WODC-onderzoek naar de bevoegdheden van de politie om online gegevens te verzamelen bij (dreiging van) openbare ordeverstoringen. Zie nieuwsbericht met daarin link naar rapportage: Internationale verkenning naar bevoegdheden politie voor online gegevensvergaring bij bewaken openbare orde geeft beperkte inzichten.
Zie de pagina Welk onderzoek doen we?: Internationaal vergelijkend onderzoek (aanpak) online aangejaagde openbare-ordeverstoringen
2. Recente publicaties
Hieronder een lijst met de nieuwsberichten over recente uitgebrachte onderzoeken. In deze nieuwsberichten zijn ook de links naar het gehele rapport te vinden.
- Nieuwe mogelijkheden aanpak computercriminaliteit worden daadwerkelijk benut (2026)
- Internationale verkenning naar bevoegdheden politie voor online gegevensvergaring bij bewaken openbare orde geeft beperkte inzichten (2025)
- Controles digitale gegevensdragers veroordeelden online seksueel kindermisbruik opnieuw vormgeven (2025)
- Lessen uit het buitenland voor gebruik hackmiddelen in Nederland (2023)
3. Kennislijn Georganiseerde criminaliteit en rechtshandhaving
'Strafrechtelijke aanpak' is een van de thema's binnen de kennislijn Georganiseerde criminaliteit en rechtshandhaving. Binnen de kennislijnen verricht het WODC meerjarig onderzoek naar bepaalde thema's.
4. Alle publicaties
Via de groene button vind je een overzicht van álle onderzoeken van het WODC, zowel intern als extern uitgevoerd. Met zoekwoorden als opsporingsmethoden vind je alle rapporten over dit thema of die daaraan verwant zijn.