Doelen van het forensische zorgstelsel zijn dat de patiënt op de juiste plek zit en de juiste forensische zorg krijgt. Belangrijk is ook dat er voldoende forensische zorgcapaciteit is die kwalitatief goede zorg biedt, gericht op de veiligheid van de samenleving. Een goede aansluiting tussen de forensische zorg (die onderdeel is van een straf of strafrechtelijke maatregel) en de reguliere zorg (buiten een straftelijk kader) is eveneens van belang. We onderzoeken hoe beleidsmaatregelen gericht op het behalen van deze doelen, in de praktijk uitwerken. Ook brengt de kennislijn de recidive van patiënten tijdens en na forensische zorg in kaart.
Op deze pagina vind je informatie op het gebied van de doeltreffendheid van het forensische zorgstelsel:
- Lopend onderzoek
- Meerjarig onderzoek
- Recente publicaties
- Kennislijn Forensische Zorg
- Alle publicaties
1. Lopend onderzoek
Het doel van dit onderzoek is om - aan de hand van een analyse van casussen - meer zicht te krijgen op de voorgeschiedenis van tbs-gestelden en op aanknopingspunten daarin om escalatie naar een tbs-waardig delict te voorkomen.
Zie de pagina Welk onderzoek doen we?: Preventie tbs-waardige delicten
Op verzoek van de Tweede Kamer berekent het WODC sinds 2005 periodiek de recidive van verschillende groepen die met justitie in aanraking zijn gekomen. In dit onderzoek wordt de recidive gevolgd tot halverwege 2025. Het betreft specifiek personen van wie de tbs met dwangverpleging is beëindigd tussen 1994 en 2022, en personen van wie de tbs met voorwaarden is beëindigd tussen 2000 en 2022. Het onderzoek biedt inzicht in de achtergrondkenmerken van deze populaties, in het percentage recidivisten en in de recidivefrequentie.
Zie de pagina Welk onderzoek doen we?: Factsheet recidive tbs
2. Meerjarig onderzoek
Evaluatie Wet forensische zorg
Veroordeelden met psychische problematiek of een verstandelijke beperking hebben specifieke zorg en begeleiding nodig binnen of naast het strafrechtelijke kader. In 2019 en 2020 is de Wet forensische zorg (Wfz) in werking getreden. Een belangrijk doel van deze wet is om de patiënt op de juiste plek te krijgen, met de juiste forensische zorg, zodat deze veilig kan terugkeren in de samenleving. Ook beoogt de Wet forensische zorg om de aansluiting tussen forensische en reguliere geestelijke gezondheidszorg te verbeteren, zodat patiënten gemakkelijker kunnen doorstromen.
Het WODC voert van 2021 tot en met 2026 het Onderzoeksprogramma Evaluatie Wet forensische zorg uit. Meer informatie en de meest recente publicaties zijn te vinden op: Onderzoeksprogramma Evaluatie Wet forensische zorg.
Recidive forensische zorg
Het doel van forensische zorg is het voorkomen van recidive: dat iemand na forensische zorg opnieuw opnieuw een strafbare handeling of delict pleeg. Dit wordt gedaan door cliënten te behandelen en begeleiden, zodat zij weer kunnen functioneren in de maatschappij. De forensische zorg heeft als doel de maatschappelijke veiligheid te vergroten en recidive te verkleinen.
Het WODC voert van 2022 tot en met 2027 het onderzoeksprogramma Recidive forensische zorg uit. Zie de pagina Welk onderzoek doen we?: Onderzoeksprogramma Recidive forensische zorg.
3. Recente publicaties
Hieronder een lijst met de nieuwsberichten over recente uitgebrachte onderzoeken. In deze nieuwsberichten zijn ook de links naar het gehele rapport te vinden.
- Aandacht nodig voor ambulante forensische zorg en psychotische patiënten (2026)
- Roeien met de riemen die er zijn bij indicatiestelling en plaatsing forensische zorg (2024)
- Machtiging tot verplichte zorg buiten strafrecht in 2020-2022 minder vaak gegeven dan verwacht (2024)
- Theoretische basis Wet forensische zorg tegen het licht gehouden (2022)
- Eerste indruk werking artikel 2.3 Wfz: wie stuurt de strafrechter door naar de geestelijke gezondheidszorg? (2022)
- WODC brengt recidive tijdens forensische zorg in kaart (2021)
- Forensische zorg: minste recidive na ambulante trajecten en na tbs (2020)
4. Kennislijn Forensische Zorg
‘Forensisch zorg: zorgstelsel’ is een van de drie onderzoeksgebieden binnen de kennislijn Forensische Zorg. De andere twee zijn ‘Forensische zorg: zorg en toezicht’ en ‘Forensische zorg: patiënten’. Binnen de kennislijnen verricht het WODC meerjarig onderzoek naar bepaalde thema’s.
5. Alle publicaties
Via de groene button vind je een overzicht van álle onderzoeken van het WODC, zowel intern als extern uitgevoerd. Met zoekterm 'forensische zorg' vind je alle rapporten over dit thema of die daaraan verwant zijn.