Georganiseerde criminaliteit

Het aantal aanslagen met explosieven is de afgelopen jaren enorm toegenomen in Nederland. In 2023 vonden 901 (pogingen tot) aanslagen plaats; in 2024 liep dit aantal op tot 1 543, een stijging van 71 % binnen één jaar. De explosies zorgen voor persoonlijk leed, maatschappelijke onrust en materiële schade. De uitvoerders van aanslagen met explosieven worden geregeld opgepakt. Meestal gaat het om jonge jongens met een moeilijke achtergrond. Zij krijgen een klein bedrag en denken weinig na over de gevaren. Vaak weten ze niet wie de opdrachtgever is en waarom het doelwit wordt aangevallen.

Tussen de opdrachtgever en de uitvoerders zitten tussenpersonen. Zij zoeken de uitvoerders en sturen hen aan. Deze groep heet ronselaars. Over ronselaars is veel minder bekend dan over de uitvoerders. Wie zijn zij? Welke band hebben ze met opdrachtgevers en uitvoerders? En werven ze ook mensen voor andere misdrijven? De antwoorden op deze vragen kunnen helpen om ronselaars beter op te sporen. Ze kunnen ook gebruikt worden om te voorkomen dat mensen ronselaar worden of dat jongeren zich laten ronselen. Daarmee kunnen nieuwe aanslagen worden voorkomen.

Zie ook onze onderzoeksdatabank: Achtergronden van ronselaars van uitvoerders aanslagen met explosieven

Dit onderzoek richt zich op hoe de resocialisatie/re-integratie van veroordeelde daders van mensenhandel nu verloopt. De aanpak wordt gereconstrueerd en geëvalueerd: in hoeverre worden de doelen van de resocialisatie bereikt en is het aannemelijk dat recidive wordt voorkomen? Er wordt concreet gekeken naar wat de sterke/zwakke punten van de huidige aanpak zijn en welke verbeteringen er nodig en/of mogelijk zijn.

Zie ook onze onderzoeksdatabank: Resocialisatie daders mensenhandel

De handel in cocaïne vormt een belangrijk onderdeel van de georganiseerde criminaliteit in Nederland. Cocaïne komt Nederland voornamelijk binnen via zeecontainers die in de Nederlandse zeehavens aanmeren: de Rotterdamse haven en de haven van Vlissingen. Maar ook via andere mainports, zoals Schiphol, wordt cocaïne Nederland binnengesmokkeld. 
Om de Nederlandse mainports minder aantrekkelijk te maken voor de in- en doorvoer van drugs, en met name cocaïne, heeft het kabinet in 2022 extra geld vrijgemaakt voor het versterken van barrières op de mainports. Dit onderzoek heeft tot doel te evalueren welke resultaten de plannen die onder deze aanpak zijn ontwikkeld hebben opgeleverd.

Zie ook onze onderzoeksdatabank: Plan- en procesevaluatie aanpak mainports

Op 1 januari 2022 is de Wet versterking van de strafrechtelijke aanpak van ondermijnende criminaliteit (hierna ‘Wet Ondermijning I’) in werking getreden. Deze nieuwe wet bevat wijzingen van het Wetboek van Strafrecht (Sr), het Wetboek van Strafvordering (Sv), de Wet voorkoming misbruik chemicaliën (Wvmc) de Opiumwet (Opw), de Wet op de economische delicten (WED) en de Wet wapens en munitie (WWM). De Wet Ondermijning I moet de strafrechtelijke aanpak van ondermijnende criminaliteit versterken door een aantal bepalingen aan te passen en nieuwe maatregelen te introduceren. 
In dit onderzoek worden de bepalingen uit de Wet Ondermijning I geëvalueerd, met uitzondering van de strafbaarstelling drugsprecursoren. Er zal gekeken worden naar het doel en de veronderstelde werking van de wet, de uitvoering van de wet in de praktijk en de vraag of de beoogde doelstellingen van de nieuwe wet behaald (kunnen) worden.

Zie ook onze onderzoeksdatabank: Evaluatie Wet Ondermijning I