De productie, handel en het gebruik van drugs hebben invloed op de veiligheid in onze samenleving. Wietkwekerijen, drugslaboratoria en illegale dumpingen in het buitengebied of op de stadsriolen zorgen voor overlast en onveilige sitaties. Kan er meer gedaan worden om die overlast aan te pakken? En hoe groot is de omvang van het drugsgebruik?
Op deze pagina vind je informatie over onderzoek van het WODC op het gebied van drugscriminaliteit:
- Lopend onderzoek
- Meerjarig onderzoek
- Recente publicaties
- Kennislijn Georganiseerde criminaliteit en rechtshandhaving
- Alle publicaties
1. Lopend onderzoek
In de farmaceutische industrie gelden veel voorschriften en regels. Desondanks is de illegale handel in geneesmiddelen groeiend en florerend. Het WODC doet onderzoek naar de illegale verhandeling van geneesmiddelen waarvoor een recept nodig is. Uit eerdere studies blijkt een relatie tussen illegale medicijnhandel en georganiseerde criminaliteit. De organisatiegraad van deze netwerken is niet eenduidig. Ook ontbreekt zicht op de illegale handel in legale geneesmiddelen die mensen van binnenuit faciliteren, zoals medewerkers van groothandelaren of ziekenhuizen die meewerken aan diefstal of doorverkoop van receptplichtige medicijnen.
Het doel van dit onderzoek is om inzicht te krijgen in de illegale geneesmiddelenhandel in Nederland. In het bijzonder in de manieren waarop de legale geneesmiddelen in het illegale circuit terecht komen en wat de relatie is met georganiseerde (drugs)criminaliteit. Op basis daarvan kunnen de onderzoekers eventuele tekortkomingen in de huidige aanpak in kaart brengen. Bovendien kunnen zijn aanbevelingen formuleren voor de toekomstige aanpak van de handel in illegale geneesmiddelen.
Zie de pagina Welk onderzoek doen we?: Illegale handel in geneesmiddelen : een groeiend probleem.
Contactpersoon: Nienke Liebregts
De handel in cocaïne vormt een belangrijk onderdeel van de georganiseerde criminaliteit in Nederland. Cocaïne komt Nederland voornamelijk binnen via zeecontainers die in de Nederlandse zeehavens aanmeren: de Rotterdamse haven en de haven van Vlissingen. Maar ook via andere mainports, zoals Schiphol, wordt cocaïne Nederland binnengesmokkeld.
Om de Nederlandse mainports minder aantrekkelijk te maken voor de in- en doorvoer van drugs, en met name cocaïne, heeft het kabinet in 2022 extra geld vrijgemaakt voor het versterken van barrières op de mainports. Dit onderzoek heeft tot doel te evalueren welke resultaten de plannen die onder deze aanpak zijn ontwikkeld hebben opgeleverd.
Zie de pagina Welk onderzoek doen we?: Plan- en procesevaluatie aanpak mainports
2. Meerjarig onderzoek
Experiment gesloten coffeeshopketen
Binnen het experiment Gesloten coffeeshopketen verkopen coffeeshops legaal geteelde cannabis in gemeenten die aan het experiment deelnemen. Het WODC doet langdurig onderzoek naar dit experiment, waaronder een voormeting, een nulmeting tijdens de voorbereidingsfase, monitoring ten tijde van de experimenteerfase en een evaluatie van het experiment. Het onderzoek moet in kaart brengen in hoeverre en op welke wijze het mogelijk is om een ‘gesloten keten’ te creëren. Binnen zo’n keten wordt uitsluitend op kwaliteit gecontroleerde cannabis, zonder inmenging van criminelen, aan coffeeshops geleverd. Ook moet het onderzoek duidelijk maken welke eventuele effecten deze ‘gesloten keten’ heeft op ontwikkelingen op het gebied van openbare orde, veiligheid, overlast en volksgezondheid.
Zie de pagina Welk onderzoek doen we?: Experiment gesloten coffeeshopketen
Inmiddels zijn diverse rapporten over het experiment uitgekomen. Hieronder de nieuwsberichten daarover met daarin een link naar het onderzoeksrapport:
Voormeting uitgevoerd in aanloop naar Experiment Gesloten Coffeeshopketen (2023)
Wat kunnen we leren van de voorbereiding van het wietexperiment? (2024)
Nulmeting Experiment Gesloten Coffeeshopketen uitgevoerd (2024)
Mogelijk schadelijke stoffen aanwezig in steekproef cannabismonsters (2025)
Contactpersoon: Olivier Hendriks
Coffeeshops en gemeentelijk coffeeshopbeleid
Het WODC laat iedere twee jaar een onderzoek uitvoeren naar het aantal coffeeshops in Nederland en het gemeentelijk coffeeshopbeleid.
De meest recente meting was in 2024: Weinig verandering in gemeentelijk beleid over coffeeshops.
Nationale Drugsmonitor
De Nationale Drugsmonitor van het Trimbos Instituut en het WODC geeft een actueel beeld van onder meer ontwikkelingen op het gebied van drugs- en alcohol-gerelateerde criminaliteit. Samen met het Trimbos Instituut fungeert het WODC als het Nederlandse aanspreekpunt, dat rapporteert aan het Drugsagentschap van de Europese Unie.
Lees meer over de meeste recente Nationale Drugsmonitor:
Nieuwe update Nationale Drug Monitor 2025 (2026)
Lees meer over de nationale drugsmonitor:
www.nationaledrugmonitor.nl
3. Recente publicaties
Hieronder een lijst met de nieuwsberichten over recente uitgebrachte onderzoeken. In deze nieuwsberichten zijn ook de links naar het gehele rapport te vinden.
- Leren van internationale ontwikkelingen in cannabisbeleid (2024)
- Omkoping belangrijkste corruptiedreiging op Schiphol en in Rotterdamse haven (2024)
- Ingrijpen door burgemeesters bij drugsproblemen in panden: Hoe breng je de gevolgen in kaart? (2023)
- Overheid kan georganiseerde drugscriminaliteit onbedoeld faciliteren (2023)
4. Kennislijn Georganiseerde criminaliteit en rechtshandhaving
'Drugscriminaliteit' is een van de thema's binnen de kennslijn Georganiseerde criminaliteit en rechtshandhaving. Andere thema's zijn Georganiseerde criminaliteit algemeen, Illegale geldstromen en Opsporingsmethoden. Binnen de kennislijnen verricht het WODC meerjarig onderzoek naar bepaalde thema's.
5. Alle publicaties
Via de groene button vind je een overzicht van álle onderzoeken van het WODC die gaan over drugs(criminaliteit) of die verwant zijn aan dat thema.