Liquidaties in Nederland

Liquidaties in Nederland

Samenvatting

Dit themanummer van Justitiële verkenningen is gewijd aan het fenomeen liquidaties. Als het om moord en doodslag gaat lopen de emoties in de samenleving vaak hoog op. Liquidaties vormen echter een aparte categorie. Deze gaan doorgaans gepaard met bruut geweld en vinden vaak in de openbare ruimte plaats, wat de nodige opschudding en verontwaardiging oproept. Tegelijkertijd is er minder mededogen met de slachtoffers, omdat dit veelal zelf criminelen zijn (de tragische ‘vergismoorden’ even buiten beschouwing latend). Maar wie zijn eigenlijk de slachtoffers van liquidaties? En welke achtergronden hebben deze liquidaties? Op deze vragen proberen we in dit themanummer antwoord te geven.
Daarnaast is er aandacht voor de vraag hoe politie en justitie moeten omgaan met liquidaties. De belangrijkste getuigen zijn vaak dood en de uitvoerders proberen geen sporen achter te laten. Soms is een liquidatie ook onderdeel van een groter geheel, waarbij criminelen doelbewust anderen inzetten om potentiële getuigen om te brengen en hun omgeving angst aan te jagen. In die zin is een liquidatie dan ook een doelbewuste aanslag op de waarheidsvinding. Omdat het zo moeilijk is liquidatiezaken op te lossen worden soms bijzondere opsporingsmethoden gebruikt, zoals de inzet van meewerkende getuigen die strafvermindering krijgen toegezegd.
Ook liggen aan een geslaagde liquidatie verschillende voorbereidingshandelingen ten grondslag, zoals het stelen en ‘koud zetten’ van auto’s en het aanschaffen van (automatische) wapens en volgapparatuur, waarmee vervolgens de gangen van het beoogde slachtoffer zo goed mogelijk in kaart kunnen worden gebracht. Deze ‘logistiek’ van liquidaties biedt enerzijds veel mogelijkheden voor de vroegtijdige opsporing van liquidaties en dus voor het voorkomen daarvan. Anderzijds wordt door vroegtijdig in te grijpen het bewijs vernietigd van het misdrijf dat ophanden is. Het voorkomen van het misdrijf betekent daarom dat soms ook de voorbereiding voor de betrokken daders minder zware strafrechtelijke consequenties heeft. Deze en andere juridische dilemma’s komen ook aan de orde in dit themanummer.

Inhoudsopgave

Inleiding 5

  1. B. van Gestel en M.A. Verhoeven - Liquidaties nieuwe stijl. Verruwing en professionalisering bij liquidaties in Nederland 9
  2. L.R. de Korte - ‘Hitman, at your service’: een crime-scriptanalyse van liquidaties in Nederland 29
  3. E. Slot - Liquidaties in Nederland in historisch perspectief 45
  4. P. Vugts en H. Kras - Hoe de criminele ladder naar de ondergang leidt. De verschillende types slachtoffers van liquidaties in de Amsterdamse onderwereld 55
  5. R.A. Roks - Liquidatie van een Solid Soldier? Het ‘niet-zeker-weten’ en de ‘realness’ rondom de dood van Sin 66
  6. G. Leistra - Spreken is lood. Kan de overheid bedreigde getuigen beschermen? 81
  7. M.P.C. Scheepmaker - Op de grens van ideeën en daden. Over de vervolging van het voorbereiden van liquidaties. Een interview met OvJ Koos Plooij en advocaat Christian Flokstra 91

Summaries 103
Congresagenda 108

Publicatiegegevens

Organisatie(s):
WODC
Plaats uitgave:
Den Haag
Uitgever:
Boom juridisch
Jaar van uitgave:
2017
Reeks:
Justitiële verkenningen 2017/05