Civiele rechtspleging en bestuursrechtspleging

In 2022 heeft het WODC de gepubliceerde uitspraken in hoger beroepszaken tussen bestuursorganen en burgers over de periode 2017-2021 geanalyseerd (T. Geurts, R.R. den Bak en M.P.C. Scheepmaker, Bestuursorganen in hoger beroep; ervaringen vanuit vijf bestuursorganen en zes appelcolleges, WODC Cahiers 2023-08, 2023). Gegeven het maatschappelijk belang van goed inzicht in het procedeergedrag van de overheid is het wenselijk om die factsheet te actualiseren voor de periode 2021-2025.

Zie de pagina Welk onderzoek doen we?: Factsheet Bestuursorganen in (hoger) beroep 2021-2025

In december 2024 adviseerde de Adviescommissie voor burgerlijk procesrecht het burgerlijk procesrecht te vereenvoudigen door alle dagvaardings- en verzoekschriftprocedures te laten verlopen via dezelfde basisprocedure. Naar aanleiding daarvan wil het ministerie van Justitie en Veiligheid graag weten hoe het burgerlijk procesrecht in ons omringende landen verloopt. In hoeverre hebben andere landen één basisprocedure voor alle civiele zaken. En hoe vindt in die landen de oproeping van partijen plaats. 

Zie de pagina Welk onderzoek doen we?: Rechtsvergelijkend onderzoek ten behoeve van de vereenvoudiging Nederlandse burgerlijk procesrecht

Het doel van dit onderzoek is om de Wet normering buitengerechtelijke incassokosten (WIK) en het bijbehorende Besluit normering buitengerechtelijke incassokosten (BIK) te evalueren en vast te stellen in hoeverre deze aanpassing behoeven om aan te sluiten bij de huidige situatie en het huidige perspectief op civiele invordering en de kosten die daarmee gepaard gaan. Hiermee wordt voldaan aan de toezegging die aan de Tweede Kamer is gedaan in de Kamerbrief over de aanpak civiele invordering van 20 mei jl. (Tweede kamerstukken, Vergaderjaar 2024-2025, 24515, nr. 798).

Zie de pagina Welk onderzoek doen we?: evaluatie Wet en Besluit normering buitengerechtelijke incassokosten

De evaluatie betreft de vanaf 1 januari 2020 gefaseerd in werking getreden Wet herziening beslag- en executierecht. Het doel van de evaluatie is onderzoeken hoe de wet in de praktijk werkt, of de gestelde doelen in de praktijk zijn gehaald en of de ervaringen met de wet aanleiding geven tot wijziging van de wet. Uitkomsten kunnen door de wetgever worden gebruikt voor mogelijke verbetering van de wettelijke regeling.

Zie de pagina Welk onderzoek doen we?: Evaluatie onderzoek Wet herziening beslag- en executierecht

Nederland kent de wettelijke schuldsaneringsregeling voor natuurlijke personen (de Wsnp). De Wsnp zorgt ervoor dat iemand na een faillissement door kan met een schone lei. Dat wil zeggen dat de resterende schulden niet langer op de schuldenaar verhaald kunnen worden. Hoewel een faillissement omgezet kan worden naar een Wsnp-traject, gebeurt dat niet altijd. Gevolg is dat deze natuurlijke persoon na het faillissement toch met schulden blijft zitten. Ook kan het zo zijn dat iemand die in een Wsnp-traject zit zich niet aan de Wsnp-verplichtingen houdt. De rechter zal dan het traject tussentijds beëindigen waarna de schulden herleven. In beide gevallen krijgt deze persoon geen schone lei en kan deze (alsnog) failliet worden verklaard. Naar aanleiding van een motie in de Tweede Kamer is dit onderzoek opgestart. Daarin wordt bekeken of een faillissement voor natuurlijke personen in de praktijk nog functioneel is. Zo ja, voor welke gevallen. En zo nee, hoe het dan effectiever gemaakt zou kunnen worden door een nieuwe start te bieden. 

Zie de pagina Welk onderzoek doen we?: Nut en noodzaak van faillissementen van natuurlijke personen

De Wet ter Bescherming Koopvaardij (WtBK) maakt het sinds 1 februari 2022 voor Nederlandse reders mogelijk om (onder bepaalde voorwaarden) maritieme transporten die onder Nederlandse vlag varen door gewapende particuliere beveiligers te laten beschermen.
Het doel van dit onderzoek is om de doeltreffendheid van de WtBK in kaart te brengen. Hiertoe dient het onderzoek tevens inzicht te bieden in de uitvoering van de WtBK in de praktijk en moet in kaart worden gebracht welke knelpunten door betrokken partijen worden ervaren. Tot slot is het doel van de evaluatie om, indien mogelijk, aanbevelingen te formuleren om geconstateerde knelpunten of onduidelijkheden op te lossen.

Zie de pagina Welk onderzoek doen we?: evaluatie WtBK