Op deze pagina vind je diverse onderzoeken op het gebied van justitie en veiligheid.
1. Lopend onderzoek
2. Recente publicaties
3. Alle publicaties
1. Lopend onderzoek
Het doel van de invoeringstoets is om problemen die zich bij nieuwe regelgeving in de praktijk voordoen in de uitvoering of bij de doelgroep in een zo vroeg mogelijk stadium te signaleren, op te pakken en op te lossen. De overheid hoort namelijk actief te onderzoeken hoe nieuwe regelgeving in de praktijk uitpakt. De invoeringstoets is een instrument om daar inzicht in te verkrijgen. Het doel van dit onderzoek is om inzicht te krijgen in het gebruik van invoeringstoetsen en daaruit lessen te trekken voor de doorontwikkeling en nadere implementatie binnen de Rijksoverheid.
Zie de pagina Welk onderzoek doen we?: Implementatie en gebruik invoeringstoets nieuwe regelgeving
Dit onderzoek vergelijkt hoe andere EU-landen vormgeven aan het auteursrecht binnen een dienstverband, en hoe deze regelingen functioneren in de praktijk. Daarmee biedt het onderzoek concrete inzichten voor mogelijke aanpassingen van de Nederlandse regeling van het werkgeversauteursrecht, in het bijzonder de artikelen 7 en 8 van de Auteurswet.
Zie de pagina Welk onderzoek doen we?: Een rechtsvergelijkende studie naar het werkgeversauteursrecht in de lidstaten van de Europese Unie
Het doel van dit onderzoek is om na te gaan welke financiële en vermogensrechtelijke problemen informele samenlevers, in het bijzonder informele samenlevers met kinderen, ervaren tijdens en na de beëindiging van hun relatie. Daarnaast is het doel om te verkennen of deze problemen kunnen worden tegengegaan.
Zie de pagina Welk onderzoek doen we?: Wettelijke voorzieningen voor informele samenlevers
Sommige kinderen zijn geboren met een lichaam dat niet helemaal overeenkomt met het heersende beeld van man of vrouw. Denk aan geslachtskenmerken, chromosomen en/of genen of de hormoonbalans. Dat noemt men intersekse kinderen/kinderen met DSD (Differences in Sex Development). Om hoeveel kinderen het precies gaat is niet duidelijk. Niet-noodzakelijke medische behandelingen bij intersekse kinderen/kinderen met DSD zijn al enige tijd onderwerp van maatschappelijk en politiek debat, zowel nationaal als internationaal. De vraag is of er op dit moment voldoende regulering aanwezig is om te voorkomen dat kinderen met DSD niet-noodzakelijke medische behandelingen (nnmb’s) ondergaan, waarover bij kinderen met DSD, die waarover zij zelf niet zelf kunnen beslissen. Doel van het onderzoek is om zo goed mogelijk zicht te krijgen op mogelijkheden om nnmb’s bij kinderen met DSD te reguleren.
Zie de pagina Welk onderzoek doen we?: Onderzoek regulering van niet-noodzakelijke medische behandelingen bij kinderen met een DSD-conditie
Hoewel discriminatie in bepaalde vormen strafbaar is gesteld in het Wetboek van Strafrecht, blijft de strafrechtelijke aanpak in de praktijk beperkt. In 2023 deed slechts 2% van de mensen die zich gediscrimineerd voelden aangifte bij de politie. Dit onderzoek heeft tot doel om inzicht te krijgen in de factoren die van invloed zijn op de aangiftebereidheid bij strafbare discriminatie.
Lees meer op de pagina Welk onderzoek doen we?: Verhogen aangiftebereidheid van strafbare discriminatie
In zijn huidige vorm is de Wet tegemoetkoming schade bij rampen (Wts) niet (goed) toepasbaar in Caribisch Nederland. Een maatwerkregeling zou passend zijn, om een gelijkwaardig beschermingsniveau te realiseren als het niveau dat de Wts in Europees Nederland biedt om aldus bij te dragen aan de rechtszekerheid en rechtsgelijkheid voor Bonaire, Sint Eustatius en Saba. Het onderzoek geeft inzicht in hoe zo’n maatwerkregeling eruit zou kunnen zien. Daartoe wordt de (huidige) verzekeringsmarkt op de eilanden inzichtelijk gemaakt, alsook de (huidige) verzekerbaarheid aldaar tegen (grootschalige) rampen.
Zie de pagina Welk onderzoek doen we?: Inzichtelijkheid verzekeringsmarkt en verzekerbaarheid tegen rampen op de BES
Het onderzoek heeft tot doel te inventariseren welke aanpak er in andere landen is ontwikkeld voor het voorkomen en/of beheersen van openbare ordeverstoringen die online worden aangejaagd of versterkt en wat hiervan kan worden geleerd. De nadruk ligt hierbij op het element van het online aanjagen van fysieke ordeverstoringen en niet op de fysieke gebeurtenis zelf.
Zie de pagina Welk onderzoek doen we?: Internationaal vergelijkend onderzoek (aanpak) online aangejaagde openbare-ordeverstoringen
De aanwezigheid en het vervaardigen van zelfgemaakte intieme beelden van zeer jonge kinderen op het internet is een zorgwekkende kwestie. Onvoldoende kennis over de aard, omstandigheden en motieven van zelfgemaakte intieme beelden van kinderen tussen 7 en 10 jaar vormt een belangrijk probleem. Het onderzoek heeft als doelen inzicht te verkrijgen in kenmerken en motieven van kinderen tussen de 7 en 10 jaar voor het genereren van zelfgemaakte intieme beelden en het delen ervan en de impact van zelfgemaakte intieme beelden en het delen ervan.
Zie de pagina Welk onderzoek doen we?: Zelf-gegenereerd seksueel beeldmateriaal van kinderen tussen van 7 tot 10 jaar
Op dit moment werkt de minister van OCW aan een voorstel voor een screeningswet waarmee de verplichting wordt gecreëerd om wetenschappers en studenten te screenen voordat zij aan Nederlandse kennisinstellingen toegang krijgen tot sensitieve technologie en kennis. Justis is de beoogde uitvoerder van deze screening en voert momenteel een uitvoeringstoets uit op basis waarvan moet worden bepaald of Justis de screening daadwerkelijk op zich kan nemen. In het kader van dit traject is het wenselijk om zicht te hebben op de huidige situatie. Het betreft inzicht te krijgen in de wijze waarin identiteits- en/of documentfraude, gepleegd om toegang te krijgen tot sensitieve technologie en kennis, zich voordoet. En om op basis van casuïstiek en literatuur inzicht te krijgen over wat reeds bekend is over identiteits- en/of documentfraude met dit doel. De doelstelling van dit onderzoek is om deze inzichten te bieden en daarbij ook te kijken naar kennisinstellingen in andere landen.
Zie de pagina Welk onderzoek doen we?: Kennisveiligheid en identiteits- en documentfraude
Binnen de politie-eenheid Oost-Nederland is een pilot gestart met de applicatie ‘Samenregelen’, een keuzehulp die ondernemers begeleidt bij de afhandeling van winkeldiefstal. Dit onderzoek evalueert de pilot met als doel inzicht te verkrijgen in het functioneren van de keuzehulp in de praktijk in het bijzonder en het effect ervan op het handelen van winkeliers en hoe zij het gebruik van de keuzehulp ervaren.
Zie de pagina Welk onderzoek doen we?: Evaluatie pilots toekomstkader winkeldiefstal
Wetenschappelijk onderzoek naar een relatie tussen de prevalentie van geweld en de woon- en werkomstandigheden van arbeidsmigranten is niet voorhanden. Dit onderzoek vult deze kennisleemte in. Naast woon- en werkomstandigheden wordt ook aandacht besteed aan andere factoren die kunnen bijdragen aan het optreden van geweld tussen arbeidsmigranten.
Zie de pagina Welk onderzoek doen we?: Oorzaken en prevalentie van geweldsincidenten tussen arbeidsmigranten
De overheid wil weten of de regels voor het bestuur van en toezicht op verenigingen en stichtingen goed werken. Daarom wordt de Wet bestuur en toezicht rechtspersonen (WBTR) onderzocht.
In het onderzoek wordt gekeken of de wet doet wat deze moet doen. Ook wordt onderzocht of de wet goed wordt uitgevoerd en of mensen die ermee te maken hebben, de regels goed begrijpen. Er wordt niet alleen gekeken naar regels en papier, maar ook hoe de wet in de praktijk wordt ervaren.
Zie de pagina Welk onderzoek doen we?: Evaluatie Wet Bestuur en Toezicht Rechtspersonen
2. Recente onderzoeken
Hieronder de nieuwsberichten over recent uitgebrachte onderzoeken. In deze nieuwsberichten zijn ook de links naar het gehele rapport te vinden.
- Nieuwe regels voor advocaten kunnen rechtshulp betaalbaarder en toegankelijker maken (2026)
- Betrokkenheid parlement bij gedelegeerde regelgeving kan duidelijker (2026)
- Combinatie van civiel en strafrecht als nieuwe route naar betere bescherming slachtoffers (2025)
- Explosieve handel (2025)
-
Raadsman of advocaat? Formulering wetgeving kan genderneutraler (2025)
3. Alle publicaties
Via de groene button vind je een overzicht uit onze repository van álle onderzoeken van het WODC.